Werkdruk: informatie voor werkgevers

• Wat is werkdruk?
• Wat moet u doen om werkdruk en stress te voorkomen?
• Waar kunt u terecht voor hulp?
• Meer informatie

naar bovenWat is werkdruk?

Bij werkdruk kan een werknemer structureel niet voldoen aan de eisen. Dit komt doordat de eisen te hoog of te veel zijn. De termen werkdruk en werkstress worden nogal eens door elkaar gebruikt. Bij werkstress is sprake van een situatie van langdurige psychische overbelasting. Dit ontstaat wanneer iemand langere tijd niet aan de gestelde eisen kan voldoen, of wanneer hij denkt dat hij hier niet aan kan voldoen. Een hogere bloeddruk kan het gevolg zijn van stress.

Oorzaken werkdruk
Een werknemer kan om de volgende redenen last hebben van werkdruk: een hoog werktempo, tijdsdruk, gebrek aan kennis en vaardigheden en te weinig invloed  op de arbeids– en rusttijden.

Oorzaken werkstress
Een werknemer kan last krijgen van werkstress door:

1. Werkdruk;
2. te veel of juist te weinig werk;
3. te moeilijk of juist te makkelijk werk;
4. saai, repeterend of gevaarlijk werk;
5. steeds veranderende eisen op het gebied van kennis en vaardigheden;
6. te weinig invloed op de eigen arbeidsomstandigheden (zoals opnemen vrije dagen, uitvoering en tempo van het werk, regelen van temperatuur en ventilatie);
7. slechte sfeer op het werk;
8. onzekerheid (bijvoorbeeld bij een reorganisatie);
9. ontevredenheid over de beloning;
10. ontevredenheid over de arbeids- en rusttijden.

Signaleren van werkdruk en stress
De gevolgen van werkdruk en stress kunnen zich lichamelijk en geestelijk uiten, bijvoorbeeld een hoge bloeddruk, oververmoeidheid, slaapstoornissen en depressiviteit. Ook kunnen ze leiden tot Repetitive Strain Injury (RSI).
Binnen een organisatie of bedrijf als geheel is stress te herkennen aan simpele dingen zoals een geprikkelde sfeer, verhoogd ziekteverzuim, ruzies om niets of gehaastheid van medewerkers.

naar bovenWat moet u doen om werkdruk en stress te voorkomen?

U als werkgever moet proberen een te hoge werkdruk en stress te beperken. U moet:

- het werk zoveel mogelijk aanpassen aan de persoonlijke omstandigheden van uw werknemers (ergonomische aanpassingen, ervaring);
- uw werknemer zo veel mogelijk zelf het tempo van het werk laten bepalen;
- verantwoordelijkheden en bevoegdheden goed verdelen. Dit betekent onder meer dat u rekening houdt met de capaciteit van werknemers);
- risico’s opsporen, bijvoorbeeld in de risicoinventarisatie en –evaluatie;
- preventief beleid ontwikkelen;
- werknemers die met stress kampen begeleiden.

Richtlijnen preventie
Er is geen kant-en-klaar recept voor het voorkomen van werkdruk en werkstress. Iedere situatie vraagt om een andere aanpak. Toch zijn er richtlijnen die bij preventie kunnen helpen:

• maak het onderwerp stress bespreekbaar;
• geef uw werknemers de mogelijkheid om zich te laten bijscholen;
• houd regelmatig een open werkoverleg: daardoor neemt de betrokkenheid van de werknemers en de kwaliteit van het werk toe;
• houd rekening met een hersteltijd na geleverde prestaties en let op overschrijdingen van de werktijd;
• plan het werk ruim op tijd en maak een werkindeling die voor iedereen duidelijk en haalbaar is;
• schep een sfeer waarin de privé-omstandigheden van de medewerkers op het werk bespreekbaar zijn;
• ondersteun de werknemers bij emotioneel ingrijpende gebeurtenissen (agressieve klanten, conflicten, ongelukken);
• zorg voor een inloopspreekuur van de bedrijfsarts of de maatschappelijk werker, zodat werknemers bijtijds aan de bel kunnen trekken.

naar bovenWaar kunt u terecht voor hulp?

beroep doen op deskundigen van uw arbodienst of bedrijfsgezondheidsdienst. Zij kunnen u niet alleen helpen met checklists en tips, maar staan u ook bij met praktisch advies of met het in kaart brengen van risico's binnen de organisatie.

Vaststellen werkdruk
Als u wilt nagaan hoe hoog de werkdruk binnen uw bedrijf is, kunt u bij uw arbodienst of bedrijfsarts terecht voor vragenlijsten voor uw werknemers. Enkele van de meest gebruikte methodes zijn het Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (PAGO), de Quick-scan werkdruk en de Vragenlijst Beleving en Beoordeling Arbeid (VBBA).

naar bovenMeer informatie

Meer informatie over werkdruk vindt u op het Arboportaal.

Voor algemene vragen aan de rijksoverheid kunt u gratis bellen met de Postbus 51 infolijn, tel. 0800-8051, of raadpleeg www.rijksoverheid.nl