Huidig dossier: Bijstand Direct naar (in de site): Uitkeringen

Wet werk en bijstand

• Wanneer hebt u recht op bijstand?
• Hoe vraagt u een bijstandsuitkering aan?
• Hoe hoog is uw bijstandsuitkering?
• Krijgt u een lagere bijstandsuitkering als u andere inkomsten hebt?
• Kunt u naast bijstand extra geld krijgen als u hoge kosten hebt?
• Wat zijn uw plichten bij een bijstandsuitkering?
• Moet u solliciteren als u een bijstandsuitkering hebt?
• Kan de gemeente u helpen bij het vinden van werk?
• Mag u met een bijstandsuitkering op vakantie?
• Laatste nieuws
• Meer informatie

naar bovenWanneer hebt u recht op bijstand?

Een bijstandsuitkering kunt u aanvragen als u in Nederland woont, niet genoeg inkomen of vermogen hebt om in uw levensonderhoud te voorzien en ook niet in aanmerking komt voor een andere uitkering. Met een bijstandsuitkering kunt u de periode totdat u weer een baan vindt overbruggen. Er is een aantal voorwaarden.

Voorwaarden bijstandsuitkering
U hebt in principe recht op een bijstandsuitkering als:

- u rechtmatig in Nederland woont;
- u 18 jaar of ouder bent;
- u niet genoeg inkomen hebt om in uw levensonderhoud te voorzien;
- u geen beroep kunt doen op een andere uitkering;
- uw eigen vermogen niet boven een bepaald bedrag uitkomt.

Voor jongeren tot 27 jaar geldt sinds 1 oktober 2009 de Wet investeren in jongeren (WIJ). Deze wet verplicht gemeenten om jongeren van 18 tot 27 jaar die zich melden voor een uitkering een aanbod te doen. Dit kan een baan zijn, een vorm van scholing of een combinatie van beide, afgestemd op de situatie van de jongeren. Meer over de WIJ leest u hier.

Let op: Als u 65 jaar of ouder bent vraagt u een bijstandsuitkering aan via de SVB. Meer informatie vindt u hierover in het dossier ’Aanvullende inkomensvoorziening ouderen’.

Eigen vermogen en bijstand
Onder eigen vermogen valt niet alleen spaargeld, maar bijvoorbeeld ook een auto. Voor gezinnen is de grens 10.960,00 euro, voor alleenstaanden 5.480,00 euro. Als u meer hebt dan dit bedrag, dan moet u dat eerst opmaken.
De waarde van uw eigen huis valt ook onder uw vermogen. Van deze waarde wordt maximaal  46.200,00 euro buiten beschouwing gelaten. Als de waarde van uw huis verminderd met de al afgeloste hypotheek meer is dan 46.200,00 euro kan de gemeente u een bijstandsuitkering toekennen op basis van een lening met uw huis als onderpand. De gemeente sluit in dit geval een zogeheten krediethypotheek af.

Bovengenoemde bedragen gelden vanaf 1 januari 2010 en worden elk jaar bijgesteld.

naar bovenHoe vraagt u een bijstandsuitkering aan?

U vraagt een bijstandsuitkering aan bij UWV WERKbedrijf in uw woonplaats of regio. UWV WERKbedrijf stuurt uw aanvraag door naar de gemeente. Die neemt binnen acht weken een beslissing en meldt u dat schriftelijk.

Voorschot na aanvragen bijstandsuitkering
Als u een bijstandsuitkering aanvraagt, kan het enige tijd duren voor u deze ontvangt. U hebt recht op een voorschot van negentig procent van de uitkering. Dit voorschot wordt binnen vier weken na het aanvragen van de uitkering aan u uitbetaald. Tot het moment dat u uw eerste uitkering ontvangt, krijgt u dit voorschot elke vier weken opnieuw.

Beschikking bijstandsuitkering
U ontvangt een beschikking waarin onder andere de hoogte van uw uitkering staat. Ook staat erin wat u moet doen om werk te vinden en welke ondersteuning u daarbij krijgt. Verder ontvangt u informatie waarin staat wat er gebeurt als u uw afspraken niet nakomt.

Bezwaar en beroep
Als u het niet eens bent met het besluit van de gemeente kunt u hiertegen bezwaar maken. Dit kan ook als u vindt dat u te lang op een beslissing hebt moeten wachten. U dient het bezwaar in bij het college van Burgemeester en Wethouders. U doet dit schriftelijk en binnen zes weken na ontvangst van het besluit. Als u het niet eens bent met de uitkomst van het bezwaar, kunt u binnen zes weken in beroep gaan bij de rechtbank.

naar bovenHoe hoog is uw bijstandsuitkering?

De hoogte van uw bijstandsuitkering is afhankelijk van de bijstandsnormen die twee keer per jaar worden vastgesteld en van uw inkomsten. Uw inkomsten worden met een bijstandsuitkering aangevuld tot het normbedrag dat voor u geldt.

De gemeente bepaalt uiteindelijk de hoogte van de uitkering. In bepaalde gevallen kan het normbedrag worden verlaagd. Ook kan de gemeente toeslagen geven of besluiten de uitkering (voor een deel) uit te betalen in natura.

Normbedragen bijstand
De hoogte van bijstandsuitkering is gekoppeld aan bijstandsnormen. Jongeren van 18 tot 27 jaar vallen sinds 1 oktober 2009 onder de Wet investeren in jongeren (WIJ). Zij krijgen van de gemeente een aanbod voor een baan, een vorm van opleiding of een combinatie van beide. Zo nodig voorziet de gemeente hen van een inkomen dat aansluit bij de geldende bijstandsnormen.
De bijstandsnormen zijn verschillend voor verschillende groepen.

1. mensen van 27 jaar tot 65 jaar
2. mensen van 65 jaar en ouder
3. gehuwden of ongehuwd samenwonenden
4. alleenstaande ouders
5. alleenstaanden

Groepen	Hoogte bijstandsuitkering
Gehuwd of samenwonend, tussen 27 en 65 jaar oud	100% van het minimumloon (samen)
Alleenstaande ouder tussen 27 en 65 jaar	70% van het minimumloon
Alleenstaande tussen 27 en 65 jaar	50% van het minimumloon
65 jaar of ouder	Uitkering is gelijk aan de netto AOW

Naar de bedragen van de bijstandsuitkering

Bijstandsnormen aangepast op 1 januari en 1 juli
Op 1 januari en op 1 juli worden de bijstandsnormen opnieuw vastgesteld. U kunt dan dus meer of minder geld ontvangen.

Toeslag voor alleenstaanden en alleenstaande ouders
Gemeenten kunnen alleenstaanden en alleenstaande ouders een toeslag geven van maximaal twintig procent van het netto minimumloon. Deze toeslag ontvangen zij bovenop het normbedrag. Informeer bij de gemeente naar de regels in de toeslagenverordening.

Verlaging van de norm voor de bijstandsuitkering
In bepaalde gevallen kan de gemeente besluiten af te wijken van de normbedragen en de bijstandsuitkering verlagen. Dit kan alleen voor gehuwden die de woonkosten kunnen delen.

Bijstand in natura
Aan mensen die slecht in staat zijn hun geld zelf te beheren kan de gemeente bijstand in natura geven. De gemeente betaalt dan bijvoorbeeld de huur van een woning of de premie voor de zorgverzekering rechtstreeks aan de betreffende instantie.

Langdurigheidstoeslag

Als u lange tijd een bijstandsuitkering hebt of een inkomen op bijstandniveau kunt u mogelijk een toeslag krijgen, de langdurigheidstoeslag. Deze toeslag ontvangt u bovenop uw uitkering. U moet voldoen aan de volgende voorwaarden:

1. u bent tussen 21 en 65 jaar;
2. u bent volgens de gemeente niet in staat met werk een hoger inkomen te krijgen;
3. u bezit niet méér vermogen dan u voor de bijstand mag hebben; 
4. u ontving voor de afgelopen periode van twaalf maanden niet eerder een langdurigheidtoeslag.

De gemeente mag nog meer voorwaarden stellen voor de langdurigheidtoeslag. Bijvoorbeeld hoe lang u minimaal al van een laag inkomen moet leven. En of u in die periode inkomsten uit werk mag hebben gehad en hoeveel.

naar bovenKrijgt u een lagere bijstandsuitkering als u andere inkomsten hebt?

Uw bijstandsuitkering wordt verlaagd als u eigen inkomsten hebt. De bijstandsuitkering is immers een aanvullende uitkering die uw eigen inkomsten aanvult tot het normbedrag dat voor u geldt.

Uw inkomsten kunnen bestaan uit:

1. geld dat u verdient met werken;
2. inkomsten in verband met werk zoals een WW-uitkering;
3. heffingskortingen van de belastingdienst. De jonggehandicaptenkorting wordt niet meegeteld. Voor alleenstaande ouders waarvan het jongste kind jonger dan vijf jaar is, tellen de aanvullende alleenstaande ouderkorting en de inkomensafhankelijke combinatiekorting ook niet mee bij de inkomsten;
4. inkomsten van anderen in uw gezin. Het loon dat kinderen jonger dan 18 jaar verdienen telt niet mee;
5. (kinder)alimentatie.

Werken en bijstand
Afhankelijk van het gemeentelijk beleid kan een deel van uw loon niet worden meegeteld als inkomsten. U kunt voor zes maanden een kwart van uw salaris houden. Er is een maximum van 186 euro per maand.

Vrijwilligerswerk
Als u vrijwilligerswerk doet, kunt u hiervoor een onkostenvergoeding krijgen. U mag per maand maximaal 150 euro houden zonder dat het gevolgen heeft voor uw bijstandsuitkering. Per jaar is het maximum dat u mag behouden 1500 euro. Voorwaarde is dat de gemeente het vrijwilligerswerk nodig vindt voor uw re-integratie. Voor het overige vrijwilligerswerk geldt dat u van uw onkostenvergoeding maximaal 95 euro per maand of maximaal 764 euro per jaar mag houden.

naar bovenKunt u naast bijstand extra geld krijgen als u hoge kosten hebt?

Als u door omstandigheden hoge kosten hebt die u niet met uw uitkering kunt betalen, kan de gemeente u extra geld geven. Bijvoorbeeld als u door reuma extra stookkosten hebt of als u een bril of een gebitsprothese nodig hebt. U kunt dan bij de gemeente een beroep doen op bijzondere bijstand. 

Voorwaarden bijzondere bijstand
De voorwaarden voor bijzondere bijstand kunnen verschillen per gemeente. De gemeente zal per geval bekijken of u bijzondere bijstand krijgt en zo ja in welke vorm.

Aanvragen bijzondere bijstand
Voordat u kosten maakt, kunt u bij de sociale dienst informeren of u hiervoor bijzondere bijstand kunt krijgen. De aanvraag zelf dient u in bij uw gemeente.

Bijzondere bijstand en ouderen, chronisch zieken en gehandicapten
De gemeente kan aan mensen van 65 jaar en ouder en aan chronisch zieken en gehandicapten categoriale bijzondere bijstand geven. Als u tot één van deze groepen behoort, hoeft u niet aan te tonen dat u bijzondere hoge kosten moet maken.
Een gemeente is niet verplicht categoriale bijzondere bijstand te geven.

Bijzondere bijstand voor gezinnen met kinderen voor deelname aan maatschappelijke activiteiten en ontwikkeling
De gemeente kan voor kinderen uit gezinnen met een laag inkomen de kosten betalen voor deelname aan sport, culturele activiteiten of schoolspullen. U kunt bij de gemeente informeren naar de voorwaarden.

naar bovenWat zijn uw plichten bij een bijstandsuitkering?

Als u een bijstandsuitkering hebt, hebt u een aantal verplichtingen. U moet:

1. als werkzoekende ingeschreven staan bij het UWV WERKbedrijf (voormalig Centrum voor Werk en Inkomen);
2. uw best doen om zelf in uw levensonderhoud te voorzien. Dit geldt ook voor uw partner;
3. solliciteren naar alle soorten normaal werk. U moet ook solliciteren naar banen die niet direct aansluiten bij uw opleiding en ervaring;
4. meewerken aan de ondersteuning die uw gemeente u geeft, zoals een sollicitatiecursus;
5. meewerken aan huisbezoeken  en psychologische en medische onderzoeken als dit nodig is;
6. de gemeente voorzien van juiste informatie. Bijvoorbeeld als u gaat samenwonen moet u dit aan de gemeente doorgeven. Dit heeft gevolgen voor de hoogte van uw uitkering. 

Verlagen of stoppen bijstandsuitkering
Als u niet aan deze verplichtingen voldoet, kan de gemeente uw uitkering verlagen of stopzetten.

Terugvorderen bijstandsuitkering
Als u onterecht een uitkering hebt ontvangen of teveel, kan de gemeente geld van u terugvragen, ofwel terugvorderen. De gemeente kan (een deel van) het geld ook van andere mensen opeisen. Dat heet verhalen. Meestal gaat het om ouders, (ex-) echtgenoot of partner die verplicht zijn een gezinslid te onderhouden.

Bijstandsfraude
U pleegt fraude als u de gemeente niet goed informeert bij het aanvragen van een uitkering. Ook als u wijzigingen in uw situatie niet doorgeeft is er sprake van fraude. De gemeente stelt zelf de regels vast voor het bestrijden van fraude. Als het fraudebedrag hoger is dan 10.000 euro doet de gemeente altijd aangifte bij de politie.

naar bovenMoet u solliciteren als u een bijstandsuitkering hebt?

Als u een bijstandsuitkering ontvangt, bent u verplicht te solliciteren naar alle soorten normaal werk. U moet ook solliciteren naar banen die niet direct aansluiten bij uw opleiding en ervaring. Uw gemeente kan u tijdelijk ontheffen van deze sollicitatieplicht.

Tijdelijke ontheffing sollicitatieplicht
In sommige gevallen hoeft u tijdelijk niet te solliciteren. Uw gemeente geeft u dan een ontheffing van de sollicitatieplicht. Zij kan dit doen in de volgende situaties:

1. U kunt als gevolg van individuele omstandigheden tijdelijk niet werken bijvoorbeeld omdat u moet zorgen voor een ernstig ziek familielid of omdat u zelf ziek bent;
2. Als er volgens de gemeente andere dringende redenen zijn;
3. Als u alleenstaande ouder bent en één of meer kinderen jonger dan 5 jaar hebt, kunt u een ontheffing bij de gemeente aanvragen. De ontheffing duurt zolang uw jongste kind nog geen 5 jaar is, maar nooit langer dan 6 jaar. Als u een tijdelijke ontheffing van de sollicitatieplicht krijgt, dan geldt voor u wel een scholingsplicht. 

naar bovenKan de gemeente u helpen bij het vinden van werk?

Uw gemeente kan u helpen bij het vinden van werk. Zij kan u bijvoorbeeld  sollicitatiecursussen, opleidingen, taalcursussen of gesubsidieerd werk aanbieden. U bent verplicht hieraan mee te werken. Uw gemeente kan u bijvoorbeeld een zogeheten participatieplaats aanbieden. Op een dergelijke plaats kunt u voor een periode van maximaal twee jaar met behoud van uw uitkering bij de gemeente of in het bedrijfsleven werken aan uw terugkeer op de arbeidsmarkt.
Meer informatie: Wat kan uw gemeente voor u doen

Re-integratieverordening
Iedere gemeente mag zelf bepalen hoe zij bijstandsgerechtigden helpt met het vinden van een baan. Een gemeente legt dit vast in een zogenoemde re-integratieverordening. Deze kunt u opvragen bij uw gemeente. In deze verordening kan zijn opgenomen dat u eenmalig een onbelaste stimuleringspremie krijgt als u bijvoorbeeld een opleiding hebt afgerond of aan het werk bent gegaan.

naar bovenMag u met een bijstandsuitkering op vakantie?

Als u een bijstandsuitkering hebt, hebt u recht op vier weken vakantie per jaar met behoud van uw uitkering. U hebt recht op dertien weken vakantie als u een ontheffing hebt van de sollicitatieplicht én de re-integratieplicht, de zogeheten plicht tot arbeidsinschakeling.
U kunt uw vakantie in één keer opnemen maar ook spreiden.

Ouderen
Als u 65 jaar of ouder bent, hebt u recht op zesentwintig weken vakantie.

Melden vakantie
U meldt uw vakantie een aantal weken voor vertrek bij de sociale dienst of bij  het WERKplein in uw gemeente.

naar bovenLaatste nieuws

Op 15 december 2009 is de Eerste Kamer akkoord gegaan met diverse wijzigingen in de Wet werk en bijstand. Deze wijzigingen hebben onder andere betrekking op de gelijkstelling binnen de sociale zekerheid van meerderjarig geworden voormalige pleeg- en stiefkinderen met eigen kinderen.

naar bovenMeer informatie

• Vragen over uw persoonlijke situatie of de regels die in uw gemeente gelden, kunt u stellen aan de gemeentelijke dienst die verantwoordelijk is voor werk en inkomen of het UWV WERKbedrijf (vroeger CWI). Kijk hier voor een vestiging van UWV WERKbedrijf bij u in de buurt. 
• Hebt u naar aanleiding van deze informatie nog vragen dan kunt u gratis bellen met de Postbus 51-infolijn 0800-8051 (op werkdagen tussen 9.00 en 21.00 uur, gratis) of  raadpleeg www.rijksoverheid.nl