Huidig dossier: Persoonlijke beschermingsmiddelen Direct naar (in de site): Veilig werken Organisatie van de arbozorg

Persoonlijke beschermingsmiddelen: informatie voor werknemers

• Wat zijn persoonlijke beschermingsmiddelen?
• Wanneer moet uw werkgever voor persoonlijke beschermingsmiddelen zorgen?
• Waaraan moeten persoonlijke beschermingsmiddelen voldoen?
• Wat moet u als werknemer doen?
• Wie controleert dat de middelen gedragen worden?
• Meer informatie

naar bovenWat zijn persoonlijke beschermingsmiddelen?

Een persoonlijk beschermingsmiddel beschermt u als werknemer tegen risico’s die uw veiligheid of gezondheid kunnen bedreigen. Ook aanvullingen en accessoires kunnen gezien worden als persoonlijke beschermingsmiddelen. Voorbeelden zijn gehoorbescherming, beschermende kleding of valbeveiliging. Deze middelen helpen werknemers om veilig en gezond te kunnen werken.

Bescherming
Persoonlijke beschermingsmiddelen beschermen onder meer tegen:

• mechanische invloeden, bijvoorbeeld tegen nagels uit een schiethamer
• elektriciteit, bijvoorbeeld elektrische laagspanning
• thermische invloeden, bijvoorbeeld extreme koude of warmte
• chemische invloeden, bijvoorbeeld irritatie door gas of rook
• stralingsinvloeden, bijvoorbeeld door ultraviolette straling
• lawaai, bijvoorbeeld door harde geluidsstoten
• trillingen, bijvoorbeeld door mechanische trillingen
• besmettingen, bijvoorbeeld door radioactieve stoffen
• microbiologische invloeden, bijvoorbeeld ziekmakende bacteriën, virussen of schimmels

Gewone werkkleding, uitrusting en zelfverdedigingsmateriaal
Gewone werkkleding en de uitrusting van eerstehulpdiensten, militairen, politie en ordediensten, sportuitrustingen (zoals honkbalmaskers) en zelfverdedigings- of afschrikkingsmateriaal, (zoals spuitbussen met traangas) vallen niet onder de Richtlijn persoonlijke beschermingsmiddelen, de Arbowet en het Arbeidsomstandighedenbesluit.

naar bovenWanneer moet uw werkgever voor persoonlijke beschermingsmiddelen zorgen?

Uw werkgever moet samen met u zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving. Persoonlijke beschermingsmiddelen worden ingezet als alle andere maatregelen onvoldoende bescherming bieden. Dit moet blijken uit een risicoanalyse. Deze analyse wordt door uw werkgever gedaan.

Risicoanalyse
Bij een risicoanalyse kijkt uw werkgever of er andere maatregelen mogelijk zijn dan het inzetten van persoonlijke beschermingsmiddelen om risico voor de gezondheid en veiligheid te beperken en vermijden. Kan bijvoorbeeld het productieproces worden aangepast of een verouderde machine vervangen? Als dit niet mogelijk is, kijkt uw werkgever of er collectieve maatregelen mogelijk zijn. Hij kan bijvoorbeeld geluidsisolatie aanbrengen rondom een machine die veel lawaai maakt. Als ook dit niet kan, bekijkt uw werkgever of individuele aanpassingen mogelijk zijn. U kunt bijvoorbeeld in geval van geluidsoverlast van een machine het werk uitvoeren in een andere ruimte. Pas in laatste instantie gaat de werkgever over tot het aanschaffen van persoonlijke beschermingsmiddelen.

Persoongebonden en gratis
Persoonlijke beschermingsmiddelen zijn in principe persoonsgebonden. Uw werkgever stelt ze gratis beschikbaar.

naar bovenWaaraan moeten persoonlijke beschermingsmiddelen voldoen?

Persoonlijke beschermingsmiddelen moeten aan een aantal eisen voldoen.  De persoonlijke beschermingsmiddelen moeten:

• bescherming bieden, zonder dat de middelen zelf of het gebruik ervan nieuwe, andere risico’s veroorzaken;
• bruikbaar zijn binnen de bestaande omstandigheden op de werkplek;
• goed hanteerbaar zijn voor de werknemer en passend (afgestemd op de drager);
• voorzien zijn van het CE-merk;
• voorzien zijn van een duidelijke gebruiksaanwijzing;
• voldoen aan de eisen uit het Warenwetbesluit.

Voorbeeldsituaties
Een aantal voorbeeldsituaties waarin beschermingsmiddelen worden gebruikt:

• Wanneer er sprake is van vallende voorwerpen moeten veiligheidshelmen worden gedragen.
• Wanneer (gloeiende) deeltjes met grote snelheid rondvliegen zijn oog- en gelaatsbeschermers noodzakelijk.
• Wanneer er sprake is van te veel lawaai moeten gehoorbeschermers worden gedragen.
• Adembeschermingsmiddelen, zoals persluchtapparatuur, moeten worden gebruikt op plaatsen waar een gebrek aan zuurstof kan ontstaan, of waar de lucht is verontreinigd met stoffen die schadelijk zijn voor de gezondheid.
• Reflecterende kleding zorgt ervoor dat werkende mensen beter te zien zijn.

naar bovenWat moet u als werknemer doen?

U moet de aanwijzingen van uw werkgever opvolgen. Als hij u verplicht een persoonlijk beschermingsmiddel te dragen, moet u dit doen.

Weigeren
Als u herhaaldelijk blijft weigeren de aanwijzingen van uw werkgever op te volgen, kan dit reden zijn voor schorsing en eventueel ontslag.

naar bovenWie controleert dat de middelen gedragen worden?

De Arbeidsinspectie kijkt of de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen op de juiste wijze worden toegepast. Overtredingen op dit gebied zijn aangemerkt als een ernstig beboetbaar feit.

Boete
Als de werkgever geen of onjuiste middelen ter beschikking stelt, kan de Arbeidsinspectie het werk stilleggen, adequate maatregelen eisen en kan direct een boete aanzeggen. Werknemers die ter beschikking gestelde persoonlijke beschermingsmiddelen niet of onjuist gebruiken, kunnen direct een boete krijgen.

naar bovenMeer informatie

Meer informatie is te vinden in het dossier Risicoinventarisatie en -evaluatie en Arbeidsomstandighedenbeleid. Kijk ook op de websites van het Arboportaal en de Arbeidsinspectie.

Voor algemene vragen aan de rijksoverheid kunt u gratis bellen met de Postbus 51 infolijn, telefoon 0800-8051, of raadpleeg www.rijksoverheid.nl