Direct naar (in deze pagina): Hoofdnavigatie, Zoeken, English, Polski.

Logo SZW – Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Staatssecretaris De Grave voert vervangingsplicht OPS in

Er komt een vervangingsplicht voor oplosmiddelen en producten die vluchtige organische stoffen bevatten. De vervangingsplicht zal gefaseerd worden ingevoerd. Op korte termijn gaat de verplichting gelden voor schilderswerkzaamheden en voor de vloer- en tapijtleggersbranche. Voor autospuiterijen en de grafische sector worden dit najaar voorstellen verwacht.

Staatssecretaris De Grave van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft deze wijziging van het Arbobesluit via voorpublicatie in de Staatscourant bekendgemaakt. De vervangingsplicht wordt geregeld in ministeriële aanwijzingsregelingen.

Langdurige blootstelling aan vluchtige organische stoffen kan ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid en leidt dan tot het Organisch Psychosyndroom (OPS), een ernstige vaak onherstelbare aandoening van het zenuwstelsel. De stoffen komen voor in verf, drukinkt, ontvettingsmiddelen, lijmen en in diverse chemische processen. Blootstelling vindt met name plaats via de ademhaling maar ook via de huid. In Nederland worden naar schatting 500.000 mensen regelmatig beroepsmatig blootgesteld aan vluchtige organische stoffen. Het aantal OPS-slachtoffers wordt op dit moment geraamd op 2500.

Staatssecretaris De Grave liet vorig jaar al weten de vervanging van vluchtige organische stoffen wettelijk te zullen regelen, tenzij werkgevers en werknemers zelf met een vervangingsregeling zouden komen. Hoewel sociale partners in de schilders-, tapijt- en vloerenleggersbranche het met elkaar eens zijn dat een vergaande vervanging van gezondheidsschadelijke producten bij werkzaamheden binnenshuis wenselijk én mogelijk is, geven zij de voorkeur aan een wettelijke regeling. Ook de producenten van verf- en lijmproducten ondersteunen in die sectoren de vervanging van producten met een hoog gehalte aan vluchtige organische stoffen.

Dat de gewenste vervanging op vrijwillige basis onvoldoende plaatsvindt blijkt uit recent onderzoek van de Arbeidsinspectie: minder dan eenderde van de onderzochte werkgevers die met schadelijke oplosmiddelrijke producten werkten, heeft deze inmiddels vervangen door minder schadelijke producten. De helft van de werkgevers bleek daartoe nog geen initiatieven te hebben ondernomen.

De aanwijzingsregeling zal zich in eerste instantie beperken tot schilderswerkzaamheden en het lijmen van bekleding op vloeren, wanden en plafonds in woningen en andere gebouwen. Deze werkzaamheden brengen enerzijds hoge blootstellingsniveaus aan de schadelijke stoffen met zich mee, anderzijds hebben de werkzaamheden een zodanig onregelmatig karakter dat andere maatregelen moeilijk zijn te treffen. Bovendien blijken de meeste OPS-slachtoffers in deze sectoren werkzaam. Voor de genoemde werkzaamheden zijn op dit moment al voldoende geschikte alternatieve producten beschikbaar.

Met sociale partners, producenten en leveranciers zal worden overlegd over herkenningstekens op de verpakking van de vervangende, minder schadelijke producten. De naleving van de vervangingsplicht wordt door de Arbeidsinspectie gecontroleerd via landelijke inspectieprojecten in de betrokken branches en door structurele aandacht voor de problemen rond vluchtige organische stoffen in de reguliere inspecties.